Jak myśli młody wirtuoz gitary?

Autor: Piotr Sierzputowski, 17.08.2020

Johan Tillgren

Johan Tillgren jest młodym i bardzo utalentowanm gitarzystą ze Szwecji. Gra na gitarze od 14 lat, ale zdążył zajść już bardzo daleko – wystarczy posłuchać jego debiutanckiej płyty EP „Until The End Of Time”, którą nagrał 4 lata temu (czyli po 10 latach doświadczenia). Wirtuozerska i pełna ekspresji gra przywodzi na myśl takich gitarzystów jak Yngwie Malmsteen czy Steve Vai... to naprawdę robi wrażenie!

W przeszłości grał w dwóch zespołach – Terminus i Discovery Zero, teraz pracuje solo i pracuje nad swoją pierwszą płytą długogrającą (miałem przyjemność usłyszeć kilka fragmentów – to na pewno będzie coś niesamowitego). Oprócz tego jest profesjonalnym instruktorem gry na gitarze – uczy u siebie w Szwecji... ale zdarza mu się również pracować jako trener na międzynarodowych seminariach dla gitarzystów (właśnie tam go spotkałem).

Bardzo się cieszę z poniższego wywiadu, ponieważ dzięki niemu można zajrzeć Johanowi do głowy i zobaczyć jak myśli gitarzysta, który w 10 lat opanował tyle, co „normalny człowiek” w lat 30. Zapraszam do lektury!

***

Gra w zespole i praca muzyka jest na pewno przyjemna, ale też nie należy do najłatwiejszych… Przede wszystkim trzeba się nauczyć grać, stworzyć muzykę, nagrać ją, zmobilizować członków zespołu do pracy (jak już ich znajdziesz), poradzić sobie z własnym lenistwem… Jakie są Twoje najlepsze cechy charakteru, które pomogły Ci osiągnąć Twój aktualny poziom w muzyce?

Najważniejszą rzeczą zawsze była dla mnie moja wizja tego jakim muzykiem chcę być. Spędzam bardzo dużo czasu na myśleniu i wyobrażaniu najlepszej muzyki jaka mogłaby kiedykolwiek powstać, a później próbuję ją stworzyć. Idę za radą Steve'a Vaia: znajdź coś, co Cię najbardziej ekscytuje i idź po to. Problemy i trudności zawsze będą się zdarzać... i będą frustrujące, ale jak pracujesz nad czymś, co Cię pasjonuje, wszystkie te problemy są małe w porównaniu z tym, co chcesz osiągnąć.

Jakie są Twoim zdaniem największe błędy popełniane przez młodych muzyków? W jaki sposób sami sobie utrudniają osiągnięcie swoich celów?

Starają się robić to, co wszyscy inni i nie słuchają własnego głosu. Obecnie powstaje dużo muzyki, która brzmi bardzo podobnie. Rzadko można usłyszeć artystów i zespoły, które naprawdę tworzą coś wyjątkowego. Cenne jest czerpanie inspiracji od innych, ale kiedy siadasz do tworzenia muzyki, staraj się zapomnieć o tym, co robią inni i po prostu twórz coś własnego w najlepszy możliwy sposób na jaki Cię stać.

Jeżeli mógłbyś cofnąć się w czasie i spotkać młodszą wersję siebie, co byś my powiedział?

Powiedziałbym mu, żeby wydawał więcej muzyki i nie bał się, że coś będzie niedoskonałe. Zawsze byłem perfekcjonistą, więc stworzyłem wiele muzyki, która po prostu leżała na moim dysku przez lata, ponieważ nie sądziłem, że jest wystarczająco dobra. To nie jest dobre ani dla mnie, ani dla innych, ponieważ inni nie mogli się tym cieszyć, a ja nie doświadczyłem radości z dzielenia się moją twórczością z innymi.

Granie w zespole wiąże się z wieloma muzycznymi aspektami – trzeba rozwijać swoje ogólne umiejętności, grać próby, przygotowywać się do koncertów, ćwiczyć utwory, pisać utwory, nagrywać, grać koncerty… Które z nich są Twoimi ulubionymi?

Lubię grać różne proste rzeczy na gitarze lub fortepianie, takie jak gama, akord, progresja akordów, rytm… i zastawnawiać się jakie emocje to wyraża. Jest to coś, co wymaga czasu, ćwiczeń i głębokiej refleksji, ale im częściej to robisz, tym bardziej zaczynasz dostrzegać wzorce emocjonalne w strukturach muzycznych. Lubię też robić odwrotnie, zaczynam od emocji i zadaję sobie pytanie jak mogę to wyrazić poprzez muzykę. Nigdy nie mam tego dość i prawdopodobnie będę nad tym pracował do końca życia.

Johan Tillgren

Lubię grać różne proste rzeczy na gitarze lub fortepianie, takie jak gama, akord, progresja akordów, rytm… i zastawnawiać się jakie emocje to wyraża. Jest to coś, co wymaga czasu, ćwiczeń i głębokiej refleksji, ale im częściej to robisz, tym bardziej zaczynasz dostrzegać wzorce emocjonalne w strukturach muzycznych. Lubię też robić odwrotnie, zaczynam od emocji i zadaję sobie pytanie jak mogę to wyrazić poprzez muzykę. Nigdy nie mam tego dość i prawdopodobnie będę nad tym pracował do końca życia.

Jak publikujesz własną muzykę, grasz koncerty… lub robisz cokolwiek związanego z tworzeniem, możesz się często spotkać ze złośliwą krytyką ze strony innych ludzi. Jakbyśmy się tym przejmowali, nikt z nas prawdopodobnie już by nie grał. Jaka jest Twoja opinia na temat tego zjawiska i jak sobie z nim radzisz?

To może zabrzmieć trochę chłodno, ale musisz mieć dystans zarówno do negatywnych, jak i pozytywnych opinii, które otrzymujesz. Jeżeli mierzysz swoje szczęście ilością pozytywnych komentarzy, w momencie gdy sytuacja się odwróci, tzn. zaczną Cię krytykować, będzie Ci bardzo trudno sobie z tym poradzić. Fajnie jest jak dużo ludzi lubi to co robisz, ale nie można się do tego za bardzo przywiązywać.

Musisz nabrać do tego dystansu i zdać sobie sprawę, że to, co stworzyłeś nie jest tobą, nawet jeśli może się wydawać, że jest twoim “dzieckiem”. Jak już coś publikujesz, to żyje własnym życiem. Niektórym się spodoba, niektórym nie. Niektórzy będą gadać głupoty, niektórzy mądre rzeczy. Tak to już jest.

Lubię to porównywać do historii o ptaku, który siedzi na drzewie i śpiewa. Jedna osoba przechodzi obok i mówi „jaka piękna melodia, proszę, śpiewaj dalej!”. A ptak po prostu myśli: „okej, po prostu śpiewam swoją piosenkę”. Potem kolejna osoba przechodzi obok i mówi „co za okropna melodia, przestań proszę!”... ale ptak po prostu myśli: „ok, spoko, po prostu śpiewam swoją piosenkę”. Jeśli chcesz zachować zdrowy rozsądek jako artysta, właśnie tak musisz myśleć. Po prostu robisz swoje, po prostu śpiewasz swoją wyjątkową piosenkę, ponieważ to jest właśnie to, co robisz w życiu.

Jakbyś szukał nowego członka do swojego zespołu, jak dobrze ta osoba musiałaby grać na swoim instrumencie? Jaki poziom wiedzy muzycznej musiałaby posiadać? Jakie inne cechy poza muzyką musiałaby mieć?

Rodzaj muzyki, który wykonuję wymaga dużych umiejętności technicznych i doskonałego słuchu, ale najważniejszą cechą jest pozytywne nastawienie do pracy oraz chęć uczenia się i rozwoju, wszystko inne można wytrenować.

Johan Tillgren

Ludzie mówią, że trzeba mieć talent, żeby grać i tworzyć muzykę. Na pewno jest w tym trochę prawdy, jednak z mojego doświadczenia wynika, że talent jest częściej używany jako wymówka przez ludzi, którzy po prostu w siebie nie wierzą. Zastanawiam się, czy Tobie wszystko co umiesz przyszło łatwo, czy raczej musiałeś nad tym ciężko pracować?

Miałem trudności z tworzeniem własnej muzyki i kreatywnością. Miałem całkiem dobre pomysły, ale nie potrafiłem ich połączyć w całość. Powiedziałem kiedyś mojemu tacie: „Lubię grać na gitarze, ale wstrzymam się z pisaniem muzyki na kilka lat, ponieważ nie jestem w tym dobry”. Dziś tworzenie jest moją najważniejszą umiejętnością. To jest coś, czego musiałem się nauczyć, a wciąż mam mnóstwo rzeczy, w których chcę być lepszy.

Moja technika też pozostawiała wiele do życzenia, ponieważ przez długi czas próbowałem wszystkiego nauczyć się sam. Dopiero jak znalazłem dobrego nauczyciela udało mi się wyjść z martwego punktu. Ten sam nauczyciel pomógł mi również rozwinąć moją kreatywność.

W Polsce jest mnóstwo mądrych ludzi (w Szwecji zapewne też). Każdy wie wszystko o wszystkim. Jeżeli chodzi o grę w zespole, ludzie często mówią, że aby osiągnąć sukces, trzeba grać muzykę, która jest popularna (czyli dostosować styl wykonywanej przez siebie muzyki do gustów innych ludzi). Co o tym myślisz?

Sformułowanie „trzeba grać muzykę popularną, aby odnieść sukces” jest źle rozumiane. Tak, powinieneś pisać muzykę, która przede wszystkim przemawia do ciebie... bo jeśli twoja muzyka cię nie rusza, to jak ma ruszyć innych ludzi? Jak słuchasz jakiegoś utworu, zazwyczaj możesz usłyszeć poziom inspiracji, którym dysponował jego kompozytor w trakcie pisania. Ta inspiracja jest zawsze pierwszym krokiem. Co chcesz wyrazić. Jeśli dobrze wykonasz tę część, jesteś na dobrej drodze nawet jeśli nie wiesz nic o tworzeniu muzyki.

Z drugiej strony, istnieją pewne zasady i koncepcje w muzyce, które sprawiają, że utwór jest lepszy. Sposób, w jaki używasz melodii, harmonii, rytmu, dynamiki i aranżacji, ma ogromny wpływ na to, jak dobry będzie utwór, bez względu na jego styl muzyczny. Świetna piosenka to świetna piosenka. Zbyt wiele osób polega na barwie dźwięku instrumentów. W rzeczywistości to rzemiosło kompozytorskie tworzy lub niszczy utwór.

Jakie masz plany na przyszłość? Planujesz wydać coś nowego?

Obecnie zajmuję się produkcją i nagraniem swojej pierwszej płyty długogrającej. Styl to symfoniczny metal z elementami muzyki filmowej. Wierzę, że będzie to coś wyjątkowego, bo nigdy wcześniej nie słyszałem, żeby robiono to w ten sposób, mimo że istnieją pewne podobieństwa do innych artystów tu i ówdzie na albumie. Chcę inspirować innych, aby stali się najlepszą wersją siebie, a muzyka jest na to świetnym sposobem. Wierzę, że każdy może się rozwijać i codziennie stawać się lepszym człowiekiem. Jeśli mogę być małą częścią tego rozwoju, to wszystko jest tego warte. Nad płytą jest dużo pracy, ponieważ sam tworzę wszystkie instrumenty, aranżacje, orkiestracje i teksty - wszystko oprócz wokali. Sam też wszystko finansuję, co również utrudnia sprawę... ale są postępy. Nie mogę się doczekać, aż będę mógł to wszystko opublikować!

***